wpływ alkoholizmu
Jaki wpływ na dziecko ma alkoholizm rodzica? Czyli o syndromie DDA
5 (100%) 1 vote

Alkoholizm jednego z członków rodziny negatywnie wpływa także na pozostałych domowników, przez co konsekwencje tego uzależnienia często ponoszone są przez dzieci lub współmałżonka. W przypadku, gdy tylko jeden z partnerów cierpi na chorobę alkoholową, możemy mówić o zjawisku, jakim jest zespół współuzależnienia, który ogranicza swobodę i zmusza jednostkę niepijącą do trwania w toksycznej i patologicznej relacji. W rodzinach, gdzie jedno lub oboje rodziców nadużywa alkoholu, często występuje natomiast syndrom DDA – Dorosłych Dzieci Alkoholików. Syndrom ten ma podłoże psychologiczno-społeczne i określa się w ten sposób specyficzne zachowania dzieci wychowujących się w domach, w którym nadużywano alkoholu i prezentowano patologiczne zachowania. Osoby, które dorastały w takim środowisku, nauczyły się pewnych postaw i zachowań rodziców oraz mają wypaczony obraz rodziny. To uzależnienie ma ogromny wpływ na kształtowanie się ich charakteru i jest ściśle powiązane z ich postępowaniem w życiu dorosłym.

Rozwój dzieci dorastających w rodzinach patologicznych

Tak jak w każdym domu, dzieci powielają zachowanie rodziców oraz traktują ich jak wzór do naśladowania. Dorastanie w rodzinach dysfunkcyjnych zaburza ich prawidłową socjalizację oraz powoduje problemy z odnalezieniem własnej tożsamości. Dzieci alkoholików mają problem z odnalezieniem własnych celów, przez co nie są w stanie budować dla siebie normalnej przyszłości. Zamiast tego często wybierają to, co znają z dzieciństwa i powtarzają schemat zachowań wyniesionych z domu rodzinnego. Takie osoby mają nie tylko problem z własną samooceną, ale także z poczuciem bezpieczeństwa. Czują się samotni i niekochani, co utrudnia tworzenie zdrowych relacji w przyszłości. Chaotyczne i toksyczne środowisko, w jakim dorastały, sprawia, że ich jedyną intencją staje się stworzenie stabilnej sytuacji, nad którą będą mieć kontrolę.

Charakterystyczne role przyjmowane przez Dorosłe Dzieci Alkoholików

Zachowania dzieci dorastających w patologicznych rodzinach można podzielić na cztery główne kategorie.
  • Bohater rodziny, którym najczęściej zostaje najstarsze dziecko, świadome toksycznej sytuacji w domu, poczuwające się do odpowiedzialności zajmowania się rodzeństwem i zmuszone do przedwczesnego dorastania. Do jego obowiązków należą wszystkie zadania, które powinny być realizowane przez rodzica, takie jak wykonywanie podstawowych prac domowych, wychowywanie rodzeństwa, wyżywienie oraz zapewnianie niezbędnych środków do życia. Ta postawa zmusza niektóre dzieci do przekładania czyjegoś szczęścia ponad swoje, zakończenia edukacji i znalezienia pracy.
  • Kozioł ofiarny, który traktowany jest jako główna przyczyna problemów oraz osoba wyjątkowa nieodpowiedzialna i sprawiająca wszelkie kłopoty. Takie dziecko często jest obiektem wyładowania wszelkich negatywnych emocji oraz spotyka się z przemocą psychiczną i fizyczną. Problemy związane z dorastaniem, niezrozumienie oraz brak miłości powodują, że dziecko przyjmujące tę rolę źle znosi okres dojrzewania, buntuje się i wstępuje w toksyczne znajomości. Niechęć, pesymizm oraz niskie poczucie własnej wartości sprawiają, że taka osoba często powiela zachowania rodziców i uzależnia się od różnego rodzaju używek.
  • Błazen, inaczej maskotka, która próbuje naprawić całą sytuację swoim zachowaniem. Takie dziecko stara się rozładowywać napiętą atmosferę oraz uspokoić uzależnioną osobę poprzez zabawianie i rozśmieszanie. Pozorny optymizm oraz poczucie humoru wpływają pozytywnie na alkoholika, któremu łatwiej jest przez to uznać problem za błahy i nieważny. Takie zachowanie najczęściej wynika z obawy przed napadami złości oraz z troski o pozostałych członków rodziny.
  • Dziecko we mgle, zachowujące się jak cień oraz zamykające się w sobie. Podobnie jak kozioł ofiarny, taka osoba cechuje się niskim poczuciem własnej wartości oraz zamyka się w sobie. Dzieci przyjmujące tę rolę często widzą problem nie w swojej rodzinie, ale w sobie. Całkowicie izolują się od społeczeństwa, uważają swoją obecność za zbędną i, co za tym idzie, czują się samotni i nieszczęśliwi. Dzieci, które czuły się w dzieciństwie jak cień, mają problem z tworzeniem relacji z ludźmi i często nie są w stanie stworzyć rodziny w dorosłym życiu.

Jak poradzić sobie z syndromem DDA?

Syndrom DDA ma wiele negatywnych konsekwencji, które powinno się leczyć. Osoby, którym odebrano możliwość normalnego dorastania, często czują się dziećmi, niezależnie od wieku. Dorosłe Dzieci Alkoholików nie są w stanie wyjść ze swojej roli przypisanej w dzieciństwie i zmagają się z problemami dużo gorzej niż osoby, które dorastały w domu bez uzależnień. Mają one problemy z akceptacją, poczuciem własnej wartości, zaniżoną samooceną oraz okazywaniem uczuć. Z tego powodu dzieci alkoholików często wiążą się z nieodpowiednimi osobami, myśląc, że nie zasługują na nic lepszego. Boją się również odrzucenia i niepewnych sytuacji, a brak bezpieczeństwa wywołuje u nich stany lękowe. Wspomnienia z nieszczęśliwego dzieciństwa w wielu przypadkach wpędza je także w nałogi i uzależniają się od używek lub alkoholu, dlatego osobom cierpiącym na syndrom DDA zaleca się odpowiednie terapie. Dzięki skutecznemu leczeniu mogą one raz na zawsze porzucić swoją rolę i przestać obwiniać się za sytuacje, które miały miejsce w domu rodzinnym. Aby terapie były pomocne, niezbędna jest pomoc empatycznego specjalisty, który nie wywoła na takich osobach presji, pozwoli im na powolne postępy, a także skłoni ich do pracy nad samym sobą i doceniania własnej osoby.